آمد ، به مورد فوق بيفزاييم و با اين‌كه حضرت رسول صلّى اللّه عليه و إله و سلّم نسبت به فرماندهى اسامه ، دستور صريح صادر كرده بود ، وقتى اختلاف اصحاب را در اين زمينه شنيد ، در حالى كه بيمار بود ، از خانه خارج شد و طى خطبه‌اى فرمود : « اى مردم ! اين چه كلامى است كه از بعضى در مورد فرماندهى اسامه به گوش من رسيده است ؟ ! اگر شما در مورد فرماندهى او به دست من خرده مىگيريد ، در مورد امارت پدرش نيز خرده مىگرفتيد . سوگند به خدا ! همان گونه كه او شايستگى امارت را داشت ، فرزندش نيز اين شايستگى را دارد » « 1 » . همچنين بازتاب اين دو گرايش را كه درگيرى بين آنها ، در عهد پيامبر آغاز شد ، در موضع‌گيرى مسلمانان نسبت به نظريهء امامت و زعامت امام على عليه السّلام مشاهده مىكنيم . بدين نحو كه پيروان نظريهء تعبد و تسليم در مقابل نص ، در نصوصى كه از پيامبر برجاى ماند ، دلايلى مبنى بر امامت حضرت على عليه السّلام يافتند و لذا بدون اين‌كه ترديدى به خود راه دهند و يا تأويل و تعديلى نسبت به اين نصوص انجام دهند ، اين نظريه را پذيرفتند . در صورتى كه پيروان گرايش « اجتهاد در مقابل نص » به خود اجازه دادند در صورتى كه طرحى داشته باشند كه سازگارى بيشترى - به زعم خود - با اوضاع داشته

--> ( 1 ) - الطبقات الكبرى ، ابن سعد ، ج 2 ، ص 248 ؛ الكامل في التاريخ ، ابن اثير ، ج 2 ، ص 318 - 319 .